Kun je een situatie voor de geest halen waarvoor je je vreselijk geneert? Zo’n ervaring waar je jezelf zo ontzettend voor paal voelde staan, dat je het liefst de tijd zou willen terugspoelen of dat je jezelf voor even onzichtbaar zou willen maken. Ieder mens maakt dit mee. Degene die deze grenspaal plaatste, was al bij blunder nummer 177! Zou deze persoon inmiddels immuun zijn voor het gevoel van schaamte? Wat zorgt er eigenlijk voor dat je je voor paal voelt staan? Heeft het te maken met de verwachting die je van jezelf hebt en de inschatting die je maakt over de ideeën van anderen? Het betreffen vaak situaties waarin je ‘mislukt’ door een verkeerde conclusie te trekken, waarin je een opmerking maakt die heel verkeerd overkomt of waarin je voor de ogen van anderen faalt door iets niet te kunnen of te weten waarvan zij vinden dat dat heel normaal is. Denk aan de opmerking tegen een wat zwaarder geworden kennis: “Goh, ik wist niet dat je zwanger bent. Hoe lang nog?” Of dat je in de gymles voor dertig paar ogen niet op de kast springt, maar met je hoofd tegen de kast klapt door de gestruikelde sprong op de springplank. Als je niet kunt voldoen aan de verwachtingen voel je je vaak onhandig, dom en klein. Je ego is in noodtempo afgeslankt tot een erwtje. Het trilt hevig als het gepaard gaat met het onbedoeld kwetsen van de ander. Je baalt enorm en je hebt mogelijk zelfs even een hekel aan jezelf. Als puntje bij paaltje komt, ligt het aan de compassie die je met jezelf kunt hebben of je jezelf het voorval kunt vergeven. Vergeten lukt vaak niet helemaal. Soms lukt het nog om ter plekke te nuanceren of te verzachten, waardoor de geraakte persoon het niet voelt als een belediging. In andere gevallen kun je je gezicht redden door humor in te zetten en te doen alsof het de bedoeling was om mensen aan het lachen te maken. Deze clowneske manier van doen kan imago-reddend zijn. Hierover mijmerend lijkt het toch het beste om eerst goed na te denken en dan pas te doen en enkel te praten op het juiste moment. Als je paal en perk stelt aan je eigen gedrag dan haalt dat echter wel de nodige spontaniteit weg. Is dat dan de bedoeling? ‘Wat als’ scenario’s in je hoofd uitschrijven zoals ‘hoe zou het overkomen als ik…’ of ‘wat zal men denken…’? Inderdaad, je voorkomt wellicht wat sociale blessures. Echter, stevige banden kunnen wel wat hebben. Een foute uitspraak of mislukking kan ook zeer ontwapenend zijn. Als je elkaars intenties kent, kan dit enorm veel ruimte geven en de meest hilarische momenten opleveren. Laten we daarom vooral uitgaan van elkaars positieve bedoelingen. Dat voorkomt veel leed. Ook in de door schaamtranen volgestroomde uiterwaarden, staat dát als een paal boven water.